ดใกล้ ปรากฏการณ์ท้องฟ้า ฝนดาวตก...ดาวอังคารใกล้โลก
ท้องฟ้าเดือนธันวาคมเป็นอีกช่วงเวลาดีที่จะมีโอกาสเฝ้ารอชมปรากฏการณ์ดารา ศาสตร์สังเกตปรากฏการณ์ ฝนดาวตกและดาวอังคารใกล้โลก ไปพร้อมกันจากความน่าอัศจรรย์สวยงามชวนตื่นตาของฝนดาวตกและแม้ที่ผ่านมาหลาย พื้นที่อาจพลาดโอกาสชมปรากฏการณ์ฝนดาวตกลีโอนิดส์ ราชาแห่งฝนดาวตกไปเพราะสภาพอากาศไม่เป็นใจ แต่อย่างไรก็ดีในช่วงเวลานี้จะยังคงมีโอกาสได้เฝ้ารอชมปรากฏการณ์ท้องฟ้าน่า ติดตามของ ฝนดาวตกเจมินิดส์หรือฝนดาวตกคนคู่ อีกครั้ง
ฝนดาวตก (meteor shower) ปรากฏการณ์ที่เกิดดาวตกจำนวนมากในอัตราที่ถี่กว่าปกติ ซึ่งในสภาวะปกติที่ไม่มีฝนดาวตกจะเกิดดาวตกประมาณ 10 ดวงต่อชั่วโมง แต่ในช่วงที่เกิดฝนดาวตกจะมีดาวตกเกิดขึ้นมาก อาจจะถี่ถึงหลายสิบดวงหรือกว่าร้อยดวงต่อชั่วโมงและในปรากฏการณ์ฝนดาวตกที่ เกิดขึ้น หากฝนดาวตกอยู่ตรงฉากเบื้องหลังกลุ่มดาวใดก็จะมีชื่อตามกลุ่มดาวนั้น อย่างครั้งนี้ฉากเบื้องหลังของฝนดาวตกเป็นดาวคนคู่ก็เป็นฝนดาวตกคนคู่ ขณะที่ผ่านมาฉากหลังเป็นสิงโต ก็เรียกฝนดาวตกสิงโต เป็นต้น
ฝนดาวตกทุกปีจะมีมาปรากฏให้เฝ้ารอชม แต่จะมากน้อยจะต่างกันไป อย่างฝนดาวตกชุดนี้จะมีขึ้นในช่วงเดือนธันวาคมของทุกปี นอกจากจะมีจำนวนการตกต่อชั่วโมงของดาวที่ค่อนข้างมาก ในความน่าสนใจของฝนดาวตกครั้งนี้ช่วงเวลาของการตก โดยช่วงที่เยอะสุดตรงกับเวลากลางคืนของประเทศไทย ประพีร์ วิราพร เลขาธิการสมาคมดาราศาสตร์ไทยให้ความรู้พร้อมกล่าวว่า ในยุโรปตรงกับเวลาเย็นช่วงเวลาที่จะได้เห็นต่างกัน จึงเป็นโอกาสดีที่จะได้เฝ้าชม นอกจากนี้ยังได้เห็นปรากฏการณ์ดาวอังคารใกล้โลกรวม อยู่ด้วย
ฝนดาวตกคนคู่จะมีให้เห็นช่วงเดือนนี้ของทุกปี แต่ไม่ได้หมายความว่าเป็นวันเวลานี้ สำหรับปีนี้ตามที่มีการคำนวณไว้ ช่วงเวลาที่ตกมากสุดค่าเฉลี่ย 100 ดวงต่อชั่วโมงอยู่ในช่วงเวลาประมาณ 23.45 น. ของคืนวันที่ 14 ธันวาคม ซึ่งเป็นช่วงเวลานี้ที่จะมีให้เห็นมาก
แต่ทั้งนี้การที่จะเห็นฝนดาวตกเงื่อนไขของการดูยังต้องดูพระจันทร์ด้วยว่า เป็นอย่างไร แสงจันทร์กวนหรือไม่ นอกจากนี้ท้องฟ้าต้องเปิด ไม่มีเมฆฝนและหมอกมาปกคลุม“อย่างที่กล่าวมาการดูฝนดาวตกนอกจากฟ้าเปิดไม่มี เมฆฝน หมอกปกคลุม ต้องดูพระจันทร์ แสงจันทร์ต้องไม่รบกวนจึงควรต้องดูปฏิทินประกอบด้วย อย่างในคืนวันที่ 14 ถามว่าพระจันทร์มีไหม มีแต่พระจันทร์จะตกเร็วและเมื่อตกไปแล้วแสงจันทร์ก็จะไม่กวน
การดูฝนดาวตกครั้งนี้ไม่จำเป็นต้องรอคอยชมในเวลาที่มีการคาดการณ์ สามารถ ดูได้ตั้งแต่หัวค่ำ 20.00 น. เป็นต้นไปโดยดูได้ทางทิศตะวันออก แต่ช่วงเวลานี้อาจจะยังไม่เยอะมาก แต่ถ้าเป็นช่วงห้าทุ่มกว่าจะเป็นช่วงที่ตกเยอะจากนั้นยังคงดูได้ถึงเช้าแต่ จะค่อย ๆ ลดลง”
ขณะที่การเฝ้ารอชมปรากฏการณ์ฝนดาวตกคนคู่ช่วงหัวค่ำเริ่มดูได้ทางทิศตะวัน ออกโดยกวาดสายตาจากเส้นขอบฟ้าขึ้นไป จากนั้นพอดึกขึ้นสามารถดูที่ตรงกลางท้องฟ้าซึ่งจะเห็นได้จากทุกทิศทุกทาง ซึ่งฝนดาวตกคนคู่จะมีความสว่าง สีสวยและบางครั้งอาจมีลูกไฟที่เรียกว่า ไฟบอล (Fire Ball) ซึ่งในความเคลื่อนไหวทางเว็บไซต์ สมาคมฯ http://thaiastro.nectec.or.th มีปรากฏการณ์ครั้งนี้ให้ศึกษาติดตาม
ปรากฏการณ์ฝนดาวตกกลุ่มนี้ที่ไม่เพียงมีความน่าสนใจในจำนวนซึ่งมีให้เห็นไม่ น้อย อากาศเย็นสบายของฤดูหนาวปราศ จากเมฆฝนก็น่าจะช่วยให้มีโอกาสได้ชมปรากฏการณ์ท้องฟ้าครั้งนี้ แต่อย่างไรก็ดีต้องขึ้นอยู่กับเงื่อนไข ท้องฟ้าเปิดไม่มีเมฆหมอกปกคลุม แสงไฟรบกวน ฯลฯ
นอกจากปรากฏการณ์ฝนดาวตก ช่วงเดียวกันสามารถชมปรากฏการณ์ดาวอังคารได้ร่วมด้วย โดยช่วงที่ดาวอังคารใกล้โลกที่สุดจะตรงกับวันที่ 19 ธันวาคมแต่ช่วงที่มีฝนดาวตกก็จะได้เห็นดาวอังคารแจ่มชัดเจนอยู่ในกลุ่มดาวคน คู่
“ดาวอังคารถ้ามองด้วยตาเปล่าจะเห็นเป็นสีออกส้มแดงอยู่ในกลุ่มดาวคนคู่ แต่ถ้ามีกล้องดูดาวส่องไปก็จะเห็นถึงรายละเอียดชัดขึ้น ช่วงที่มีปรากฏการณ์ฝนดาวตกสามารถที่จะดูดาวอังคารไปพร้อมกัน ได้ โดยดวงดาวจะมีความสว่างสังเกตเห็น ได้ชัด”
ดาวอังคารเป็นดาวดวงที่ 4 ของระบบสุริยะในการเข้ามาปรากฏใกล้ นอกจากจะได้เห็นดวงดาวชัด ที่ผ่านมามีการศึกษาสำรวจดาวดวงนี้มายาวนานต่อเนื่อง ดาวอังคารใกล้โลกจึงเป็นปรากฏการณ์ท้องฟ้าธรรมชาติที่น่าศึกษารอชมโดยจะเกิด ขึ้นทุกสองปีโดยประมาณ และถ้าพลาดไม่ได้ชมครั้งนี้จะมีให้ชมกันอีกครั้งใน ปี 2553 เดือนมกราคม
